Ба тақлидкорӣ ва рақобати бемантиқ хотима гузорем

0
1421

Анъана ва ҷашну маросимҳо ҳамчун омили муҳими зуҳуроти иҷтимоӣ зарурат ба танзим дошта, мутобиқи талаботи замон бояд инкишоф ёбанд. Вале таи солҳои охир аз ҳад зиёд сермасраф гардидани ҷашну маъракаҳо ва анъанаҳои мардумӣ бори гарон ба сари мардуми Тоҷикистон овард. Тақлидкорӣ ва рақобати бемантиқ дар гузаронидани тӯйу маъракаҳо боиси хароҷот ва исрофкориҳои аз ҳад зиёд шуда, маросимҳои дафну азодориро ба бори гарони зиндагӣ табдил доданд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вазъияти бавуҷудомадаро ҳамаҷониба дарк намуда, бамаврид таъкид карданд: «Воқеан, қисме аз мардуми мо ба сабаби зоҳирпарастии беасос ва дар иҷрои маросимҳо ва маъракаороиҳо пойбанди таассубу хурофот будани худ ба амалҳое даст мезананд, ки дар ягон гӯшаи дигари олам ба назар намерасанд.» (суханронии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар вохӯрӣ бо аҳли ҷамоатчигии мамлакат оид ба танзими расму оинҳо ва анъанаву маросимҳои миллӣ, Душанбе, 24 майи соли 2007).
Дар ватанамон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» тайи даҳ соли амал дар коҳиш додани сатҳи камбизоатӣ мусоидат намуд. Бо тақозои замон ва дархости мардум ба он тағйиру иловаҳо ворид гардиданд. Аз ҷумла, ба моддаи 7 қисми 4 ба мазмуни зерин илова карда шудааст: «Дар рӯзҳои иди Рамазон ва Қурбон дастархони маънавӣ ва камхарҷи идона ороста шуда, ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ додан манъ аст».
Воқеан, дар оростани дастархон дар рӯзҳои ин ду ид аксар мардум бо зиёдаравӣ сабқат меҷустанд. Мардуми камбизоат низ бо он муҳаббате, ки ба ин ду ид доранд ва ба хотири дарёфти савоби бештар тамоми имконоту дороии худро сарфи оростани дастархони беҳтар мекарданд. Дар ин сурат фурӯшандагон нархи маводҳои заруриро чандин баробар маҳз дар арафаи ин идҳо боло мебардоштанд ва дигар поён намефароварданд. Инчунин, бисёр маводҳои кӯҳнашудаву мӯҳлаташон гузаштаро мефурӯхтанд. Ҳол он ки фарорасии идҳо бояд боиси хурсандии аҳолӣ бигарданд, на ин ки мушкилот эҷод намоянд. Мусаллам аст, ки солҳои баъдӣ ин қисмат бештару беҳтар ба танзим медарояд. Бисёр хуб мешуд, агар аз тариқи шабакаҳои телевизионӣ рафти баргузории ин ду иди исломиро аз кишварҳои пешрафтаи исломӣ нишон медоданд. Дар ин ҳол ба яқин дармеёфтанд, ки ба чӣ гуна зиёдаравиҳо роҳ медодаем.
Аз масъалаҳои дигаре, ки ҳалли дурусти худро ногузир бояд меёфт, хатнасур буд. Моддаи 9 қонун, аз ҷумла дар таҳрири зерин ифода карда шудааст: «1. Хатнасур ба таври ихтиёрӣ танҳо дар доираи оила ва бе хизматрасонии санъаткорон гузаронида мешавад». Агар ба таърихи адён ва фиқҳ ба дидаи ҳақиқат бингарем, бояд ҳамин амал роиҷ мебуд. Мутаассифона, баъдҳо ба он бидъат роҳ ёфт ва ҳузури санъаткорон барои аксар мардум ҳатмӣ гардид. Дар натиҷа сабқат дар хатнасур низ роҳ ёфт, ки ин хилофи шаръҳо ва суннати Иброҳимӣ буд.
Ба қисми 2 моддаи 10 низ илова ворид гардидааст. Тибқи он расму оинҳои ноншиканон, хонакашон, модарталбон, падарталбон, рӯйбинон, чодарканон, муборакбодӣ, шаҳтозон (роҳбандон) аз миён бардошта ё худ барҳам дода мешаванд.
Агар аз ҳақ нагзарем, ин ҳақиқат басо рӯшан аст, ки дар мо расму оинҳои зиёде буданд, ки на ҷавобгӯи талаботи дин буду на рӯзгори шоиста. Тавре бармеояд, онҳо барои беҳбудии зиндагии мардум мусоидат намекарданд, баръакс сатҳи камбизоатиро меафзуданд.

НАЗАРИ ХУДРО ГУЗОРЕД